|
台語古點笑話中比較有名的是，1915年8月刊登在當時的台灣日報的「笑談五十篇」，這是日本人川合正永所編輯而且附有日文注音。近年，林繼雄教授用「台語現代文」重寫，刊登在他的網站，
http://www.edutech.org.tw/
在日本的伊藤祥司也用「台語羅馬字TLPA」重寫，而且魏世杰加注英文參考解釋，刊登在以下的網站，
http://w3.sys.es.osaka-u.ac.jp/~seke/tsaou/romanize/tw-story/funny/big5.html
取材自林繼雄教授的版本，這五十篇笑話用「簡式台語現代文」重編如下，當做學習閱讀資料。
 Te 1
:
Auxgueh ee Zhe’go
U cidee hoefgiah ee lau tuaxlaang,
y lorng mxbad ji.
U cidjit, cioeq cvii ho laang, ciu
kioex hit’ee laang siar cioehkux. Hit’ee laang ciu siar: “Kaux
auxgueh ee zhe’go, guar tekkhag bueq zuanpo heeng zhengzhoer.”
Kihan kaux, hit’ee lau tuaxlaang
ciu tuix hit’ee laang korng: “Cioeq`lir hid tiaau cvii, kin’afjit
kaurkii laq. Lir tioeh heeng`guar.”
Zerzur ciu korng: “Iaur be kaurkii
aq. Ciaf u siar korng, auxgueh ee zhe’go ciaq bueq heeng`lir.
Kin’afjit si cid gueh ee zhe’go. Iaur be kaux auxgueh ee zhe’go
maq.”
Te 2:
Ker Gaau Khaux
U cidee zabor-laang, yn afng sir,
ciu teq kefkhaux.
Y larm tioeh kvuazhaa-thaau, tidtit
khaux. Huaxnna khvuax tioeh u laang laai, y ciu khaux khaq tua
sviaf, korng: “Guar khor aq, guar khor aq. Guar aix bueq tuex lir
khix. Lir nar booe bueq zhua guar khix leq?”
Twtur y chvizharm teq khaux ee sii,
y ee thaumngg suax khix giab ti zhaphang, ciu kviaf`cide,
kair khaux huaq korng, “Lir mxthafng khiur aq, mxthafng khiur aq,
guar booe aix khix. Guar si bofngkorng`ee laq.”
 
Te 3
:
Phaq Kaux Pvuarsir
U cidee cviaa sarnchiaq ee laang, u
cit-jit twtioeh cidee hoefgiah-laang. Hit’ee hoefgiah-laang ka y
korng: “Lir na ho guar phahsir, guar ho lir cidzheng-khof,
hoer`booe?”
Sarnchiaq`ee sviu cidkw’ar ciaq
korng: “Chviar lir ho guar goxpaq-khof, guar ciu ho lir phaq kaux
pvuarsir.”
Te 4
:
Cid Khaf Khaq Tngg Cidtiafm’ar
Naxnia
U cidee gyn’ar khaux tngr`laai ka
yn lauxboer korng: “Afnniaa, u laang chioex guar korng: “Paykhaf`ee,
cit-khaf khaq ter!”
Lauxboer ixn y korng: “Lir maix
zhab`yn. Lir boeviar cit-khaf khaq ter. Putkox u cit-peeng khaf
khaq tngg cidtiafm’ar naxnia.”
Te 5
:
Kvia’ar
e
Ciah Sviuu Ze Khix
U cidee tarngsngf`ee, u cit-jit, tuy guaxkhaur tngr`laai. Y tngr laai kaurtex,
ciu suisii toer`loeqkhix.
Zhurlai ee laang, khvuax tioeh
afnnef, huanloer y si-mxsi phuarpvi laq, ciu mng y korng: “Thaukef
aq, lir afnzvuar laq? Si u toefui mxhoer si`m?”
Y ixn korng: “Aix! kin’afjit guar
zaur-ciaf zaur-hiaf, Boe’eeng thafng tngr laai ciaqpng; iaw kaq
toxng bextiaau.” Zhurlai ee laang ciu korng: “Na afnnef, kirn laai
ka lir zhuan png, hoer`booe?”
Y iooe chiur korng: “Mxthafng,
mxthafng. Ciah`niq iaw ee sii ciaqpng, kviaf-ar e ciah sviuu ze
khix.”
Te 6
:
Thauciah
U cidee laang khix yn peng’iur ee
zhux chitthoo e. Ti tiongtaux ee sii, tarngsngf ee zwlaang kviaf
tioeh chviar y ciaqpng, kati thauthau-ar jip khix laixbin, ciaqpar
ciaq zhud`laai.
Langkheq korng: “Lir ee zhux
cincviax tuaxkefng koeq hoer; khoefsioeq, piaq`nih khangkhag.”
Zwlaang tioeqkviaf, ciu mng y
korng: “Lir nar e zaiviar leq?”
Langkheq korng: “Peqhia thauciah.”
Zwlaang korng: “Guar toe booe
khvuax`tioeh leq.”
Langkheq korng: “Ti laixbin
thauciah, guaxkhaur ee laang nar khvuax e tioeh leq. Khioksi
zayviar naxnia.”
Te 7
:
Hujiin
Si Sviux Guu ee
U cidee kuaxntviur zoex svijit. Ti
hit’ee kuaxnhur ciaqthaulo ee laang, thviaf tioeh kuaxntviur si
sviux zhur ee, ciu tagkef zhutcvii khix phaq cidee kvafnar sidzai
ee kym niawzhur, saxng ho kuaxntviur zoex lefbut.
Kuaxntviur khvuax`tioeh ciu
putcy’ar hvuahir, korng: “Lirn tagkef cyn gaau setsviu. Lirn karm
zay, guarn bor ee svijit ia teq bueq kaux; Hef, iaur u
go-lak-jit.”
Zernglaang ciu mng korng:
“Kuaxntviur hujiin si sviafmih nii svy`ee? Si sviux sviafmih
svisiong leq? Chviar lir korng ho guarn zay.”
Kuaxntviur ciu tua sviaf korng: “Y
kiarm guar cit-huex. Si sviux tua ciaq guu ee.”
Te 8
:
Efkaur
Suax e Kofng’ue
U cidee khitciah kefzoex efkaur, ti
lo`nih teq ka laang thoefciah. Y putsii eng chiur kir chiwlai ee
vuar, koeq kir zhuix, ar aiay kioex.
U cit-jit hit’ee khitciah theh
cidkuar cvii khix taq ciur. Ka ciur lym liaur, ciu korng: “Koeq
laai taxmpoeqar.”
Ciwtiaxm ee laang mng y korng: “Lir
karm mxsi it’hioxng lorng be kofng’ue ee maq? Kin’afjit nar e
kofng’ue leq?”
Khitciah ixn y korng: “Guar
kaurtvaf lorng booe cvii, nar e kofng’ue. Kin’afjit u taxmpoeh,
sofir ciaq e kofng’ue. ”
Te 9
:
Guarn
Khanchiur Teq Sviu Huesviu Aq
Cidee sofzai u nng-ee ang’afbor cyn
hoer. Afng u cit-jit bueq zhutmngg khix padee sofzai, ciu mng yn
bor: “Guar ti guaxbin, nar e zaiviar lir ti zhux`nih u teq
sviu`guar iar booe.”
Yn bor ciu korng: “Zef karm mxsi
cyn hoer zaiviar ee taixcix maq. Lir na phahkhachviux, ciu si
guar teq sviu lir cit’ee afng.”
Y ciu khysyn zhut’huad, kaux sviaa
mngkhaur, khvuax tioeh cidee huesviu teq laai. Huesviu hutjeen
phaq cidee khachviux.
Y, simkvuaf lai ciu sviu korng:
“Lor`aq. Guar ciaq zhutmngg, guarn khanchiur ciu teq sviu huesviu
laq.”
Y ciu kvuafkirn zaur`tngfkhix. Y’au
lorng mxkvar koeq zhutmngg.
Te 10
:
Kongkef
ee Ee
U nng-ee chyn
hviati, kongkef zhutcvii ber cit-siafng ee.
Tuaxhviaf ti
jit`sii zheng hef zhutmngg. Na mxsi zhud khix zhue`laang, ciu si
khix hurexn.
Sioefti simlai
booe hvuahir, ciu sviu zhud cidee zw’ix. Y muir axm zheng hid
siafng ee, ti tviaa`nih kuy axm teq kviaa laai kviaa khix.
Afnnef kuex kuir
jidar, hid siafng ee suax phuax`khix, be zheng`tid laq.
Tuaxhviaf korng:
“Larn koeq laai ber cit-siafng, hoer`boo?”
Sioefti ciu
korng: “Lir cidee laang khix ber ciu hoer. Guar booe aix zheng
laq. Guar sidzai cyn aix khuxn. Ai’ioeq, cyn aix khuxn ox ....”
Te 11
:
Thaukhafn
Guu`ee
U cidee huaxnzue teq giakee`ee, ho
peng’iur khvuax`tioeh. Peng’iur ciu mng`y: “Lir zoex sviafmih
phvaytai ciaq e afnnef leq?”
Y ciu ixn y korng: “Guar tuy kef`nih
kengkuex ee sii, u khvuax tioeh ti thokhaf u cit-tiaau zhawsoeq,
guar khvuax zoex booe loxeng ee mih, ciu ka y khioeq`khylaai,
theh ti chiur`nih kviaa. Afnnef suax ho laang zhurhuat kaux
cid khuarn.”
Peng’iur mng y korng: “Kantvaf
khioeq tioeh hid khuarn ee zhawsoeq naxnia, taixcix nar e pvix
kaux ciah`niq tua tiaau?
Giakee`ee ciu korng: “Lir mxzay
laq. Hid tiaau soeh’ar buer u pak sioefkhuar ee miqkvia ti`teq.”
Peng’iur koeq mng: “Hef si sviafmih
mih?”
Y ciu korng: “U cit-ciaq serciaq
gu’ar.”
Te 12
:
Tuaxzhux
Bueq Be
U cidee
langkheq, png ykefng ciah suaq, khvuax zwlaang booe laai ka y
thvy, ciu kefviar korng, “Boflaang u cit-kefng tuaxzhux bueq be.”
Ciu ciofng
vuafbin hioxng zwlaang ee bin, korng: “Y ee vikag ia zhaputtoef u
cit-tex vuafbin ee tua.”
Zwlaang khvuax
tioeh vuar booe png, ciu kynkirn ka y thvy. Y mng langkheq korng:
“hid kefng zhux, bueq be kuir vii?”
Langkheq ciu
korng: “Tvaf y thoer u cit-vuar png thafng ciah ciu m be laq.”
Te 13
:
Paklai
Khafng Loesoef
U cidee siurzaai, in’ui khoefkaux ee
jidcir teq bueq kaux, mijit teq huanloer siuxkhor.
Yn bor khvuax`tioeh, chioex y korng:
“Lirn zoex buncviw, zvuafviu hiah`niq khurnlaan? Kvafnar
chinchviu guarn bueq svikviar ee sii kaxngkhuarn aq.”
Siurzaai ciu korng: “Lir teq korng
sviar, lirn svikvia khaq khvair’uah.”
Yn bor ciu mng y korng: “hvo, hef si
zvuafviu korng leq?”
Siurzaai ciu korng: “Lir tioeh
sviu khvuarmai leq. Lirn ee si ti paktor lai u mih, ka y
svy`zhutlaai. Mxkoeq guar ee si paktor lai khafng loesoef, lorng
booe bunzaai ee laq.
Khahkef ma e kankhor aq!”
Te 14
Khoex: Therjet
U cidee laang ee kviar
huatjet. Lauxpe ee peng’iur
thiah’ioeh ho y ciah. Kehmii ciu sir`khix.
Yn lauxpe khix kab y
sioejiorng. Peng’iur mxsixn, ciu kab y laai khvuax. Ka hit’ee
sengkhw soesoef leq, ciaq korng. “Ioeh ciah cit-thiab, jet ciu
thex lixli, tvaf khuxn`khix laq. Bern koeq ciaqioeh. Lir erngkay
tioeh laai kafmsia guar, huafntngr laai ka guar zhar.”
Te 15
:
Khaq
Siok Ee Svirmia
U cidee laang
cyn khok, khvuax cvii kvafnar svirmia.
U cit-jit, y kab
yn hauxsvy teq kviaa, kviaa kaux kuex kiooe ee sii, khaf khia booe
tiaau, suaq puah loeh zuir`nih khix.
Yn hauxsvy ciu
tioeqkib, tuaxsviaf kioex: “Kirn laai kiux laang oq! Sviaflaang
na extaxng loeqzuir khix ka guarn lauxpe kiux`khylaai, guar
tekkhag ka y paw ciog tua ee siaxler.”
Y ee lauxpe ti
zuir tiong’ngf, luaxnluan liurliux, phuu zhud thaukhag, ciu
tuaxsviaf kioex yn hauxsvy korng: “Eh, kviar aq, mxthafng ho y
sviuu ze cvii oq. Na si svaf-go-kag giin ciaq thafng kioex laang
laai kiux`guar. Na si bueq aix khaq ze, guar ciu tu`sir ma
kamguan. Bern laai kiux`guar laq.”
Te 16
:
Miqphuex
U nng-ee hauxsvy muir
svaf-tngx lorng teq zhar booe miqphuex. Yn lauxpe ciu setkex
korng: “Kofzar-laang khvuax tioeh chiux’mm, ciu e cir zhuirtaf.
Guar tvaf ue cit-buer kiamhii kuax ti piaq`nih. Lirn na khvuax
cit-pair, tioeh gveh cit-zhuix png.
Nng-ee hauxsvy cyn thviaf
lauxpe ee karsi. Yn teq ciah ee sii, sioefti jiorng korng:
“Ahviaf cyn iaukuir, y kef khvuax cit-pair laq.”
Yn lauxpe ciu korng: “Y
tvaf tehbeq uaquah kiaam`sir ox.”
Te 17
Khoer:
Pirbit
U cidee zoersid-laang ti hngg`nih
teq zoersid ee sii, yn bor laai kioex y tngr khix ciaqpng. Hit’ee
zoersid-laang ciu tua sviaf huaq: “Chviar tarn leq. Guar citzun
ka tuthaau zhaxng`teq ciaq thafng laikhix.”
Tngr khix zhux, yn bor ciaq ka y
mng: “Zhaxng tuthaau, sngx si pirbit ee su. Lir si zvuafviu
hiah`niq tua sviaf huaq leq? Na si ho laang zay, suaq e ka hef
thaugiah`khix laq.”
Y ciaqpar toe khix khvuax hngg`nih;
tuthaau cviasit ykefng booe`khix laq. Y ciu kvuafkirn koeq tngr
khix zhux`nih. Zhuix uar ti yn bor ee hvixpvy, serser’ar sviaf
korng: “Tuthaau ykefng ho laang giah`khix laq.”
Te 18
:
Zhaurhvi-Laang
Kab Efkau ee Amkhaxm
U
cidee zhaurhvi-laang kab cidee efkaur teq hoxsiong amkhaxm yn
phuarsviux ee taixcix.
U
cit-jit, hit’ee zhaurhvi-laang twtioeh efkaur`ee. Y kioex y tioeh
chviux kuaf ho y thviaf.
Efkaur`ee bengbeeng zaiviar y si zhaurhvi-laang, ciu ciofng zhuix
khuy`cide hap`cide, koeq phahchiur, zngf zhud kvafnar teq
chviurkuaf ee khuafnsid ho y khvuax.
Zhaurhvi-laang`ee tiaukafng vax hvixkhafng teq thviaf, zofngsi u
khvuar tioeh efkaur`ee ee zhuix tidtit teq tyntang, ciaq tua sviaf
korng: “Cyn hoer thviaf, cyn hoer thviaf. Guar ciah kur lorng
booe thviaf tioeh lir chviurkuaf, mxkoeq kin’afjit thviaf`tioeh
ee pir efngpair koeq khaq gaau chviux!”
Te 19
: Chinchviu Cid Khuarn ee Zhoergo Ciu Jur Ze Jur Hoer
U cidee sinlooe khix
siusiaux tngr`laai, tuix thaukef korng: “Guar tuix lir cyn putzu.
Kin’afjit tuy Kernseeng theh`tioeh ee cvii, si sngx mxtioeh ee
laq.”
Zwlaang thviaf`tioeh
ciu ciog sviuxkhix, ciaq korng: “Lir cit’ee goxnglaang! Lir nar e
sngx mxtioeh cvii. Laai, ho guar khvuax.”
Y ciu afnnef chviur
hit’ee cvii khix ker sngx. Korng: “Eh, kef nng-kag-giin maq.”
Hit’ee sinlooe ciu
kviakvia’ar korng: “Si laq. Guar ka y kef theh nng-kag-giin aq.”
Zwlaang thviaf`tioeh ciu
chioerchioer’ar korng: “Chinchviu cid hoe zhoergo, jur ze jur
hoer.”
Te 20
:
Tharncvii
ee Huatto
U
cidee putcir thamsym ee laang, tviaxtvia teq sviu tharncvii ee
huatto. Kvirna twtioeh laang ciu mng.
U
cit-jit cidee khaq gaau koeq khaq zhongbeeng ee laang laai, y ciu
putcir hvuahir, koeq mng y thaxn cvii ee huatto.
Hit’ee laang ciu ixn y korng: “Hoer laq. Guar bueq kax lir cidee
wnthaxn ee tharncvii ee huatto. Zofngsi lir sefn ho guar
cidzhefng-khof, guar ciaq bueq.”
Hit’ee
thamsym`ee ti simkvua lai sviu: “Ui tioeh tharncvii ee huatto, ciu
cidzhefng-khof ma suisii thoer e tngr`laai. Booe iaurkirn.” Ciu
ciofng cidzhefng-khof kaw ho y.
Y ciu theh
hiah’ee giin he ti lakte’ar`nih ciaq korng: “Lir khvuax leq, zef
ciu si tharncvii ee huatto laq. Lir ia tioeh ciaux afnnef zoex.”
Te 21 :
Lexnggua Khaq Tuaxkhaf ee
Egtharng
U nng-ee guaxui ee zhutgua-laang, ti cit-kefng khehtiaxm`nih
hioeh’axm, koklaang korng yn pwnte ee kikhar ee su.
Cidee korng: “Lir karm zay guarn hiaf u cit-khaf egtharng,
zheng-gua laang zoex cide loeqkhix ser sinkhw ia lexngleng.”
Lexnggua cidee ciu korng, “Hid hoe tharng ia bexthafng korng u
kikhar, aix zay, guarn hiaf u cit-zaang teg, tuy texbin
huad`khylaai, tekbuer kaux thviterng, iaur si boe’ui thafng
zhuntngg`khix, sofir ciaq koeq uafn`loeqlaai, hioxng texbin, zef
ciu si cincviax kikhar ee su laq.”
Taixsefng korng ee laang, thviaf tioeh ciu korng: “Nar u hid khuarn
ee tua teg leq. “Cit’ee laang ciu korng: “Na booe guar sor korng
ee hid hoe teg, nar extaxng khof lir sor korng ee hid hoe egtharng
leq.”
Te 22
: Zofngsi Guar Mxzay Khix Toefui Leq
Zhengtiaau ee sii, u cidee sofzai, u cidee kefngzhad, teq aq cidee
huan tioeh taxngzue ee huesviu.
Bueq khix huat’vi ee lo`nih, ciaqciur ciah kaq zuix bangbaang.
Huesviu
khvuax tioeh hit’ee khuafnsid, ciu ka thihlen’ar pag`khylaai, kad
ti kefngkvuaf ee axmkurn, ar koeq eng thihthaau-toef thix y ee
thau’mngg ho y kngf liuliw. Kati ciu kvuafkirn toezaur`khix.
Kaux
kehzafkhir, kefngkvuaf ee ciwkhix ia thex`khix laq. Y zhue
hit’ee huesviu zhue booe. Boetviw-boetii y khix soef kati e
thaukhag, ciu mxzay ti tangsii thaukhag suaq kngf liuliw. Koeq
khvuax tioeh kati ee axmkurn ciu putcir kikuaix, ciu korng:
“Kazaix, huesviu iaur ti ciaf, zofngsi guar mxzay khix toefui
leq?”
Te 23
:
Kixnsi`ee
Ciah Kesair
U cidee kixnsi`ee itsefng airciah
tauxcviux. Hid cit-jit, jit iaur be axm, tuy guaxbin tngr`laai.
Twtur jibmngg ciu khvuax tioeh toeh’ar ee tiong’ngf u cit-tuy
tauxcviux, ciu ma exchiur-laang korng: “Zauthad miqkvia, bexhiaur
thafng khiam.”
Kvuafkirn eng chiur uxn khylaai
ciah. Jip zhuirlai ciaq zay si kesair-koef. Y ciu kynkirn zaur
zhutkhix guaxkhaur thox.
Eng zuir suafkhaur, ciu ma: “Toef cit-ciaq sir kef laai toeq terng
parngsair? Y’au na ho guar koeq khvuax`tioeh, tekkhag bueq ka y
phaq`sir.”
Kehtngfjit, jit tehbueq axm, yn bor kuun cit-khvaf tibaq, paai ti toeh’ar terng bueq
tarn y lerng. Cid sii, yn afng tngr`laai, cide jibmngg ciu
liauxzurn si kef thiaux khylix ti toeq terng.
Hutjeen sviu tioeh
zaxhngf ti hiaf ciah tioeh kesair, cidsii sviuxkhix, giah cit-ky
pwntvaf zhutlat tuix toeq terng koxng`loeqkhix, ciu thviaf tioeh
cit-sviaf, u sviafmih tuy toeq terng puah`loeqkhix, vax loeqkhix
khvuax, si cit-tex tibaq, koeq muar thokhaf lorng si bahthngf.
Yn bor zaur`zhutlaai,
khvuax zef ciu sviuxkhix, tuaxma yn afng.
Te 24
:
Muacii
ee Kercvii
U cidee zhanzngf-laang laai hwsviaa, ti kef`nih
kengkuex cit-kefng muacii-tiaxm ee mngkhakhaur. Tiaxm lai ee
laang teq kioex korng: “Laai ciah muacii ciaq khix. Twciaq
ciaq zhue hoer ee sioesioef ee muacii oq.” Y ciu sviu korng: “Yn
tekkhag u muacii bueq ho guar ciah laq.”
Y sviu afnnef toe ze`loeqlaai ciah svaf-tex. Ciah liaur, ciu bueq
zhud`khix, cit’ee sizun muacii-tiaxm ee laang laai ka y thoer
muacii ee cvii. Mxkoeq y booe pvuarsern cvii. Tiaxm ee laang ciu
sviuxkhix, giah pwntvaf ka y but lak-e.
Zhanzngf-laang tngr khix yn zhux. Kaang zngf ee
laang zaiviar y u khix hwsviaa, ciu laai mng y korng: “Ti hwsviaa,
bir kab tuaxmi ee hangzeeng si sviafmih khuarn?”
Y ciu korng: “Bir kab tuaxmi ee kersiaux, guar mxzay. Zofngsi
muacii cit-tex si nng-ee pwntvaf laq.”
Te 25
:
Putcir
Uilaan ee Chviafthiab
U cidee hoefgiah ee lau-tuaxlaang. Y kati mxbad ji, zofngsi
thviaf laang khofkhngx ciu chviax cidee sensvy laai kax y ee
hauxsvy.
Cit’ee gyn’ar tuy y oeh siafji; siar cit-ueh ciu si id, siar
nng-ueh ciu si ji, siar svaf-ueh ciu si svaf.
Y ciu tuix lauxpe korng: “taixkhaix ji ee irgi, tvaf guar lorng
exhiaur laq. Chviax sensvy ma booe sviafmih loxeng.”
Laupe thviaf y afnnef korng ciu cyn hvuahir, ciu ka sensvy sitiau.
U cit-jit, lauxpe sviu bueq chviar cidee peng’iur, y si svix Ban
ee. Y ciu kioex yn hauxsvy siar cit-tviw chviafthiab. Mxkoeq kaux
tiongtaux, y iaur be siar hoer. Lauxpe ciu khix supaang khvuax,
korng: “Siar cid kuir jixar nar e hiah`niq huirkhix?”
Yn hauxsvy ciu zhuy’ar ciamciafm korng: “Lauxpe aq. Lir kaupuee
hid khuarn svix ee laang, cviaa hai ox. Lir khvuarmai leq, guar
tuy zafkhir siar kaux citzun, ma ciaq siar kaux goxpaq naxnia,
bueq afnzvuar ciaq e siar kaux cidban leq.”
Te 2 6
:
Phaq
Thihtefng
U cidee kixnsi`ee, yn bor putsii ka y khaw koeq siaq, ma y
hiah`niq kixnsi, booe loxeng.
Hid
cit-jit, y teq bueq ciah aphexn, zhunchiur khix piaq`nih kvua
iukafn laai thvy iuu ti hongtefng. Thvi hoer, ciaux ku bueq ka
hef kuax ti hit’ee thihtefng, twhoer cit-ciaq hosiin puef laai
hioeq ti thihtefng pvy`ar, y mxzay ciu khvuarzoex hef ia si
thihtefng, cide kuax, hosiin puef zaur, iukafn ciu kalauh, ar
phahphuax`khix. Y sviuxkhix kaq buehsir.
Yn bor
chioex y booe loxeng, ciu ti tw’ar hioeq hosiin ee sofzai, kef
texng cit-ky thihtefng ho`y.
Mxzay
sviafmih taixcix, yn afng tiarm huan’afhuer cide khvuax, iuguaan
si cit-ciaq hosiin hioeq ti hiaf ee khuafnsid. Simlai cyn
sviuxkhix, eng chiur zhutlat phaq`khix.
Afnnef
muafchiur si hueq, thviax kaq be korng`tid. Simlai sviu, yn bor
phvair simkvuaf bueq hai y, ciu liah yn bor phaq kaq
pvuarsioefsir.
Te 2 7
:
Afnnef
Lir Sngx Mxtioeh Laq
U cidee svix Tviw`ee. Y u cidee zabor kviar twtur cit-huex. Koeq
u cidee svix Lir`ee. U cidee haxsvy si nng-huex.
Svix Lir`ee pairthog cidee hmlaang khix ka hit’ee svix Tviw`ee
korng: “Lir ee zabor kviar tioeh laai zoex ho guarn hauxsvy.”
Svix Tviw`ee thviaf tioeh, cyn sviuxkhix ciu korng: “Guar ee zabor
kviar kinnii ciaq cit-huex, yn hauxsvy ykefng nng-huex laq, afnnef
karm mxsi kex tua cit-pue ee leq. Na afnnef sngx`khylaai, guarn
zabor kviar na goxzap-huex, yn hauxsvy ciu cidpah-huex laq. Guar
nar kherng ka guarn zabor kviar phuex hiah`niq lau ee kviafsaix
leq?”
Yn bor zhutlaai ciu korng: “Afnnef lir sngx mxtioeh laq. Zabor
kviar kinnii suijeen si cit-huex, mxkoeq tarn kaux menii ciu kab
yn hauxsvy tangnii laq”
Te 2 8
:
Ui
Tioeh Kviar Poeruafn
Zaixzar ti cidee sofzai, u cidee
akofng, yn kviar, kab yn swn ti`teq.
U cit-jit, svaf-laang siang toeq
ciaqpng. Hit’ee swn cyn phvair. M ciaqpng, kantvaf bueq ciah
zhaix. Toeq terng ee zhaix, taghang toef gveq khylaai ciah, ar ka
zhairthngf tiq kaq muar toeq.
Hid sii yn akofng ka y ma, yn swn
mxthviaf, yn akofng sviuxkhix ciu ka y phaq`cide.
Hit’ee gyn’ar ee lauxpe khvuax
tioeh yn lauxpe teq phaq yn kviar, zafmjen’ar mxkafm, sviu bueq
tuix yn lauxpe laai ui tioh yn kviar kerkaux.
Mxkoeq afnnef ma cyn phvaysex, ciaq
mxkvar. Putkox, na booe kab y kerkaux, yn kviar kantvaf ho y
phaq`khix, simlai bexafn. Y liampvy sviu zhud cidee paxnghuad,
ciu tuix y kati ee thaukhag phaq`cide.
Hid sii akofng khvuax tioeh yn
kviar teq phaq kati, ciu mng y ui sviafmih.
Yn hauxsvy ciaq ixn y korng: “Lir
toef phaq guar ee kviar, sofir guar ciu phaq lir ee hauxsvy.”
Te 2 9
:
Tua
Pixntvua ee Zabor
U cidee cyn pintvua ee zabor, ciah-zheng taghang lorng si yn afng
zhoxng hoefhoer laai ho y. Y kantvaf exhiaur svaf na laai ciu
zunchiur khix zheng, png na laai ciu khuizhuix khix ciah, afnnef
naxnia.
U cit-jit, yn afng bueq khix hngxlo, tioeh kaux go-jit au ciaq
exthafng tngr`laai. Sviu tioeh yn bor hiah`niq pintvua, kviaf y e
goe`sir.
Sviu laai sviu khix, y ciaq sviu zhud cidee paxnghuad. Y ciu zefn
cit-tex tuaxpviar, sviu bueq ho y zoex go-jit ee ciaqsit, ka hef
pak ti y ee axmkurn, afnnef ciaq horngsym zhutmngg`khix.
Booe gigo, kaux yn afng tngr`laai ee sizun, hit’ee bor ykefng
goe`sir svaf-jit laq. Hid sii, yn afng tuaxtua tioeqkviaf,
kvuafkirn jip paang khix khvuax. Y khvuax tioeh hit’ee
axmkurn`nih ee hid tex pviar, kantvaf bixnzeeng kixn’uar zhuix ee
poxhun, u ka cit-kak’ar khylaai ciah naxnia. Padui lorng iuguaan
hoefhoer.
Hef ciu si chiur booe aix tyntang, booe aix ka pviar pern kuerlaai
ciah ee ketkoer.
Lirn khvuax, zef karm mxsi tua pintvua ee zabor-laang leq?
Te
30
:
Boe’ui
Thafng Ze
U cit-kefng zhux, laai thoefsiaux
ee laang cyn ze. Hiah’ee y’ar kab yliaau lorng ze kaq muafmuar.
Iaur koeq u cidee laang ze ti hoxteng`nih. Zwlaang ciu ka y
korng: “Chviar lir bin’afzafkhir khaq zar laai ze.”
Hit’ee thoefsiaux`ee ciu kati sviu:
“Zef tekkhag si teq piawsi bin’afzafkhir zwlaang bueq taixsefng
heeng guar ee siaux.” Afnnef simlai hvuahir, ciu tuaxsviaf huaq
korng: “Cid kefng zhux cincviax booe cvii laq. Larn tagkef
tngr`laikhix ox.”
Kehtngfzafkhir cyn zar, hit’ee
laang ciu taixsefng khix, kioex zwlaang heeng y ee cvii.
Zwlaang ciu korng: “Guar mxsi sviu
bueq heeng lir ee cvii, si in’ui lir zaxhngf ti hit’ee hoxteng ze,
guar simkvuaf lai kuex bextidkhix, sofir ciaq chviar lir kin’afjit
khaq zar taxmpoeqar laai, thafng ze cid liaau y’ar. Guar sviu
afnnef padlaang na laai, lir to befnkviaf boe’ui thafng ze.”
Hit’ee thoefsiaux`ee thviaf tioeh
cid khuarn ue, ciu sviuxkhix kaq pvuarsioefsir, ciu mxkoeq tarn
laq. Y enlo kviaa enlo karnkiau hit’ee zwlaang.
Te
31
:
Binbang ee
Ciaqzhox
U cidee kviabor ee laang, ti cit-axm teq khuxn, hutjeen
tuaxchioex`khylaai. Yn bor ciu ka y ioechvir, ciaq mng y korng:
“Lir bang tioeh sviafmih teq ciah`niq hvuahir?"
Yn afng korng: “Guar bang tioeh zhua cidee cyn suir ee serii,
sofir ciah`niq hvuahir.”
Yn bor thviaf cide, sviuxkhix kaq bexkox`tid, ciu ma yn afng.
Yn afng korng: “Zef sngx si bang`khix ee, pwnlaai ciu si booe
viafciaq ee taixcix, lir nar tioeh liaqzoex cyn`ee teq sviuxkhix
kaq afnnef."
Yn bor ciu korng: “Padkhuarn ee bang toe zurn lir bang, chinchviu
cid khuarn ee bang, y’au mxzurn lir koeq bang.”
Yn afng ciu korng: “Y’au mxkvar koeq bang tioeh cid khuarn ee bang
ciu si laq.”
Yn bor korng: “Guar mxsixn. Lir khuxn`khix ciaq bang`tioeh, cy’u
lir kati zaiviar, guar nar e zaiviar leq.”
Yn afng korng: “Booe, guar tuy kin’afjit khir svapaq lagzab
go-jit, tag’axm zengsiin kaux thvykngf, boelun zvuafviu toe maix
khuxn ciu hoer maq.”
Te
32
:
Kixnsi`ee
U cidee kixnsi ee laang, ti lo`nih besid. Y khvuax tioeh lo pvy u
cit-ky cioeqthiau, hid tefngbin hioeh tioeh cit-ciaq o’af. Y
liaqzoex si laang. Ciu tuix y zairsvaf-zairsix mng y ee lo.
Hutjeen
hidciaq o’af puef`khix,
hit’ee kixnsi`ee liaqzurn si boe’ar ho hofng zhuef`khix, ciu ka hid ky cioeqthiau korng: “Guar mng lir pvuarkafng
ee lo, lir mxkherng ka guar korng, lir ee boe’ar ho hofng zhuef`khix,
guar ma m ka lir korng.”
Mxkoeq
hid ky cioeqthiau iuguaan tiaxmtiam. Hit’ee kixnsi`ee ciu tua
sviuxkhix, eng tua kunthauboer tuix hid ky cioeqthiau zefng`khix.
Zefng kaq chiur thviax, cioeqthiau iaur si m kofng’ue.
Y kviaa
uar`khix, ciaq zay si cioeqthiau, ciu korng: “Guanlaai lir mxsi
laang, lir ia booe bueq zhutsviaf ka guar korng`cide.”
Te
33
:
Ka Y Sioef`khix
Laq
U cidee laang bueq zhutgua, y ciu huanhux y ee hauxsvy korng:
“Guar zhud`khix liaw’au, na u laang laai mng: “Lexngzwn leq?” Lir
tioeh ixn y korng: “Kahu zhutgua`khix laq. Chviar jiblaai ze.”
Cit’ee hauxsvy cyn gong, sofir lauxpe kviaf y bextaxng kix
hoefsex, ciu ciofng y sor korng ee ue siar ti zuar`nih, ciaq kaw
ho y.
Yn hauxsvy ciofng hid tviw zuar siukhngx ti y ee chiw’ngr`nih. Y
teq sviu: “Na bueq eng ee sii, ciu thafng theh zhutlaai khvuax.”
Ciu afnnef, kengkuex svaf-jit lorng booe laang laai mng. Hit’ee
hauxsvy ciu sviu korng: “Cid tviw tvuaf booe sviafmih loxeng.”
Ciu ka hef sioef tiau.
Kaux te six jit, u cidee langkheq laai mng: “Lirn-lexngzwn khix
toefui?”
Y ciu zhue hit’ee chiw’ngr lai, khioksi zhue booe. Ciu ka
langkheq korng: “Suaq booe`khix laq.”
Langkheq thviaf tioeh cid kux ue, sviuxkorng kikuaix, ciu mng y:
“Ti tangsii booe`khix laq?”
Y ixn y korng: “Zamii, guar ka y sioef`khix
laq.”
Te
34
:
Nuaxsexng ee Laang
Kab Kipsexng ee Laang
U cidee
nuaxsexng ee laang khix ber cit-siafng syn ee. Twtioeh cidee
kipsexng ee laang. Cit’ee laang mng y: “Lir ee ee si kuyee cvii
ber eq?”
Hit’ee nuaxsexng`ee baxnban’ar zhunzhud cit-khaf ciaq ixn y korng:
“Nng-khof pvuax.”
Cit’ee kipsexng ee laang thviaf`tioeh,
ciu suisii liah y ee lopok laai phaq, ar korng: “Lir cit’ee
zhadtvar ee khasiaux, guar kioex lir khix ber cit-siafng ee, nar e
go-khof giin? Lir afnnef thafm zwlaang ee cvii, sidzai cyn
khofvox.”
Nuaxsexng ee laang ti pvi’ar baxnban’ar ciaq korng: “Lir na bueq
korng sviafmih ue tioeh khaq ban’ar korng eq. Boetai-boecix
mxthafng hiah`niq sviuxkhix aq!”
Afnnef korng liaur, koeq un’ar zhunzhud lexnggua cit-khaf korng:
“Lauxhviaf! Cid khaf ma si nng-khof pvuax laq.”
Te
35
:
Taurter Si Bueq
Afnzvuar Ciaq Hoer Leq?
U cidee lauxiaa zhua cidee kinsuii`ee khix tiafmsym-tiaxm ciah
etaux. Lauxiaa ciah nng-vuar png naxnia. Mxkoeq, kinsuii`ee ciah
nng-vuar png ygua kef ciah cit-pvuaa baq.
Tiaxm ee laang khuitvuaf laai ee sii, lauxiaa putcir sviuxkhix,
mxkoeq “efkaur ciah khofkuef” mxhoer korng`zhutlaai, ciu afnnef
zhua kinsuii`ee lixkhuy hiaf laq.
Yn khix kaux lo`nih, y toe tuix kinsuii`ee korng: “Lir tuex guar
ee buefau teq kviaa, guar sidzai booe hongpen.”
Kinsuii`ee ciaq sefng kviaa, lauxiaa khioksi korng: “Guar mxsi lir
ee kinsuii`ee loq.”
Kinsuii`ee cid pair ciu kab lauxiaa kviaa zoerhuer. Lauxiaa
korng: “Guar si thaukef, lir zorng mxkvar kab guar pvipvii kviaa.”
Kinsuii`ee cyn booe huatto, ciu mng y korng: “Zef ia mxhoer, hef
ia mxhoer, afnnef taurter si bueq afnzvuar ciah hoer leq?”
Lauxiaa ciu korng: “Guar ka lir korng sidzai ue, lir na heeng guar
baq ee cvii ciu hoer aq.”
Te
36
:
Khwnkiuu
Giamlooe-Oong
Kofzar, ti cidee sofzai, u cidee laang putcir pixntvua. Muir jit
toer ti binzhngg lorng mxaix khir`laai, ia leen bueq ciaqpng,
zhuix ma mxaix tyntang, sofir suaq goe`sir.
Afnnef sir`khix, Giamlooe-oong ciu tiaux y khix, ka y korng: “Lir
zengsex putcir pintvua, tvaf bueq huat lir khix zhutsix zoex
niaw.”
Pixntvua`ee ciu korng: “Hef booe iaurkirn, zofngsi kiuu lir ho
guar zhutsix au kuy sengkhw lorng o’of. Kantvaf ti phvixthaau
laau cit-tiarm peh-tiarm ciu hoer.”
Giamlooe-oong mng y korng: “Lir ui sviafmih aix bueq zhutsix zoex
afnnef?”
Hit’ee pintvua`ee ciaq korng: “Na ho guar zhutsix afnnef, guar ciu
putsii biq ti arm’axm ee sofzai, hiah’ee niawzhur na khvuax tioeh
guar ee phvixthaau cid tiarm peqtiarm ciu e liaqzoex si cit-tex
muacii, afnnef ciu kati uar`laai, hid sii guar ee zhuix paxng
khuikhuy, yn ciu kati zawjip guar ee zhuirlai ho guar
thwn`jibkhix, lorng mxbern huirkhix laq.”
Te
37:
Zofngsi
Guarn Bueq Pvuaf Ciu Si Laq
U cidee laang cyn aix anzeng, y sor tuax hid kefng zhux si ti
phahtaang`ee kab phahthiq`ee ee tiongkafn. Afnnef, zoefiu ee
kehpiaq muir jit zhar kaq torngbextiaau. Y sisioong ka yn
nng-laang korng: “Lirn nng-ee laang bueq pvuasuar ee sii, chviar
lirn taixsefng ka guar korng`cide, guar ciaq paxntoeq laai
chviar`lirn.”
U cit-jit hid nng-laang zoertin kuerlaai korng: “Guarn bueq
zhensuar laq. Sefng laai ka lir korng, si in’ui
lir bad korng bueq chviar guarn, sofir ciu tiaukafng laai
kiawjiaur eq.”
Y thviaf tioeh ciu hvuahir, kvuafkirn khix kioex
cit-toeq ciwzhaix, laai chviar yn nng-ee. Ciur lym liaur, zwlaang
ciu mng yn korng: “Lirn nng-laang bueq pvuakhix toefui?”
Yn nng-laang ciu korng: “Guarn nng-laang ee
tiongkafn, y bueq pvualaai guarn taw, ar guar bueq pvuaf kuerkhix
yn taw.”
Hit’ee laang thviaf yn afnnef korng, ciu sviuxkhix
korng: “Afnnef nar u khaq zuah. Guar cit-toeq ciwzhaix ho lirn
phexn`khix laq.”
Hid nng-ee ciaq korng: “Zofngsi guarn bueq
pvuazhux si cyn`ee aq.”
Te
38
:
Gong Zabor
U cit-kef, lauxbur
kab zabor-kviar lorng si goxnglaang. Zhurpvy-thaubuer lorng zay
yn gong.
U cit-jit,
zabor-kviar bueq zoex cit-terng gyn’ar-boe, ciu khix mng laang:
“Tvaf tioeh afnzvuar ciaq e khof vivii leq?”
Laang ciu phexn y
korng: “Lir ciofng pox uii ti hid ky thiau’ar`nih, ciaq laai thvi
ciu e vii.”
Zabor-kviar thviaf
liaur cyn hvuahir, ciu ciaux afnnef zhoxng.
Lauxbur twtur teq
zoex phuextvuaf, ia mng laang korng: “Phuextvuaf-zhuix tioeh
afnzvuar thvi ciaq e bat leq?”
Laang koeq phexn y
korng: “Lir jibkhix phuetvuaf lai laai thvi hit’ee khaur ciu e
bat.”
Y cviasit toe zngx
jibkhix laixter thvi. Thvi hoer, yn zabor-kviar ee boexar ma thvi
hoer, ciu tua sviaf kioex: “Afnniaa, afnniaa, boexar thvi hoer
laq. Tvaf bueq afnzvuar ciaq theh e khir`laai leq?”
Yn lauxbur ti
phuextvuaf ee laixbin, khuy zhuix ciu ma: “Lir cit’ee sir-gyn’ar,
guar ti phuextvuaf laixbin bextaxng zhud`laai. Na bueq extaxng
zhud`laai, guar ciu ka lir phaq hof sir. Lir gong bueq sir;
boexar paw ti thiau’ar, si bueq afnzvuar theh e khir`laai leq?
Yn zabor-kviar ixn y korng: “Lir cyn khiaxng, lir be gong. Lir
kati thvi ti phuextvuaf lai, afnzvuar ciaq thafng zhud`laai leq?”
Te
39
:
Mxbad
Ji ee Kirsiaux
Zafzeeng u cidee mxbad ji ee uxcvii-laang zoex kvuaf. Y kernpair
ber mih ciu eng phoxar ue hid hang mih ee khuafnsid laai zoex
kirliok.
Tngf y zhutmngg ee sii u padee kvua’uaan laai zhue y ze. Tngzhef`ee
ciu chviar y tiaxm ti kvuapaang ze. Y khvuax tioeh toeq terng u
cit-purn phoxar, henkhuy laai khvuax, lorng si ciah-eng ee mih, to
sviu be zhud si sviafmih irsux. Putcir hoefchioex, ia ciu eng
angzw-pid ka y ue nng-tiaau, he`teq.
Kaux y ber cit-paw hwn tngr`laai, theh phoxar bueq koeq kirliok,
khvuax tioeh phoxar`nih, u nng-zua ee angzw-bak, ciu mng tngzhef`ee korng: “Thautw’ar sviaflaang laai kirsiaux?”
Tngzhef`ee ixn korng:
“Kvar si hit’ee laai zhue lir ee laang siar ee.”
Y ciu cyn sviuxkhix korng: “Hef toe cyn khoefvox. Zofngbooe yn
taw ber aang-laqzeg, theh laai kirzhafm ti guar cid purn poxar`nih
zoex guar ee siaux.”
Tag’ee thviaf y korng liaur, ciu chioex kaq paktor thviax.
Te
40
:
It’heen,
It’guu
U cidee pengsioong sii teq zoex be-thngg ee senglir-laang, yn bor
tag axm thauzhaxng cit-nng-kyn thngg khylaai khngx.
Uar nii, thngg kex tua khir, yn afng korng: “Kinnii ee niter,
thngg khir tua kex, khoefsioeq larn booe pwncvii thafng ber laai
turn`khylaai, na u toe thaxn tioeh tua cvii laq.”
Yn bor thviaf liaur ciu ciofng pengsioong thauzhaxng ee thngg
theh`zhutlaai kaw ho yn afng.
Yn afng mng y: “Lir nar u ciah’ee thngg?”
Yn bor ciaq ciaursit ka y korng: “Zef si guar tag’axm ka lir
thauzhaxng laai turn`khylaai ee.”
Yn afng ciu hvuahir, koefjeen thaxn tioeh tua cvii. Ti lo`nih, y
twtioeh cidee teq be jidcix ee, ciu ka y korng khir yn bor tag’axm
thauzhaxng thngg lofngzorng u chid-pehpah-kyn, ho y kin’afjit
thaxn tioeh tua cvii ee taixcix, itgvor-itsip korng ho hit’ee be
jidcix ee laang thviaf.
Hit’ee be jidcix ee tngr khix zhux`nih, ciu ciofng zef korng ho yn
bor thviaf. Yn bor ciu kix ti simkvuaf ter, ciu khaisir tag’axm
ka yn afng thauzhaxng zap-gua-purn jidcix.
Kaux niter, yn afng siqpurn booe cvii thafng kuernii, yn bor ciu
ciofng pengsioong sii thauzhaxng ee jidcix theh`zhutlaai kaw ho yn
afng, kioex y theh zhutkhix be. Y korng, “Afnnef larn ma u cvii
thafng kuernii laq.”
Yn afng khvuax tioeh afnnef, ciu cyn sviuxkhix, suaq ka yn bor phaq
kaq pvuarsioefsir.
Te
41
:
Gong
Ia Tioeh U Cidee Khuarn
Zaixzar, ti cidee sofzai u nng-ee hviatixar. Tuaxhviaf putchir
kawkuaix, sioefti si cidee goxngtay. U cit-jit, hid nng-ee
hviatixar zhamsioong bueq laai kekciur.
Sioefti mng tuaxhviaf korng: “Larn na kongkef laai kekciur, lir si
bueq zhud sviafhuex? Ar guar tioeh aix zhud sviafhuex leq?”
Tuaxhviaf ixn y korng: “Lir tioeh zhud bir, guar bueq zhud zuir.”
Sioefti goxnggong, sviu cidsi’ar ciaq koeq korng: “Chinchviu
afnnef laai kekciur, ar ciur na kek’hoer, si bueq afnzvuar pwn?
Larn citmar toe laai kofngtvia ciaq hoer.”
Tuaxhviaf korng: “Hef si zaizay ee su, nar tioeh korng. Guar zhud
zuir, sofir zuir si erngkay ho guar eq, ki’uu zhwn`ee, lorng si
lir ee.”
Sioefti gaxmgam, ciu korng: “Si afnnef ox. Guar toe si bexhiaur
ciaq mng`lir ee, tvaf guar exhiaur laq, lir korng afnnef putcir
kongtoe.
Hid sii ti pvy`ar u laang thviaf tioeh, ma booe korng. Tag’ee
cy’u teq svaf-tuirsioxng naxnia.
Te
42
:
Lir Nar
Booe Zunkexng Guar?
U cidee laang chiur`nih
theh cidzheng-khof, u cit-jit twtioeh cidee sarnchiaq laang, air
bueq ciofng kati ee hoefgiah tuix y laai khua’iau, ciu korng:
“Guar u cidzheng-khof, lir ui sviafmih booe bueq zunkexng guar
leq?”
Sarnchiaq`ee ciu korng: “Lir u cidzheng-khof, mxkoeq hef
si lir ee mih, kab guar booe siongkuafn, guar zunkexng lir, booe
sviafmih irsux.”
Hoefgiah`ee koeq ka y korng: “Guar na ciofng cit-pvuax
pwn ho lir, lir karm ciu e zunkexng guar hvox.”
Sarnchiaq`ee koehzaix korng khaq u irsux ee ue, y korng:
“Lir u cidzheng-khof, kati laau goxpaq-khof, ar ciofng goxpah-khof
pwn ho guar, afnnef lir kab guar ciu u pvikaang ee kimcvii, guar
nar tioeh zunkexng lir leq?”
Hofgiah`ee ciu koeq korng: “Na afnnef, guar na ciofng
cidzheng-khof zuanpo ho lir ee sii, lir zofngbooe korng afnnef ia
booe bueq zunkexng guar ee toexlir aq.”
Sarnchiaq`ee ciu korng: “Lir ee cidzheng-khof, guar na
lofngzorng theh liaur, lir toe lorng booe cvii laq. Hid sii, lir
toe zunkexng guar ciaq si tioeh`ee. Guar koeq khaq booe ly’iuu
laai zunkexng lir aq.”
Te
43
:
Zernglaang
Chioex Toer
Cidee hoefgiah-laang, khir cit-kefng viulaau.
Khir hoer, ciu chviafkheq koeq pvuahix. Huaxnsi u ka y
kionghoe`ee lorng laai ho y chviar.
Zexng langkheq tag’ee toef oeloer korng: “Lir
sidzai u pwnsu, extaxng khir ciah`niq tua kefng koeq ciah`niq suir
ee viulaau.”
Yn bor putcir gaau, ti auxthviaf thviaf tioeh
zernglaang teq oeloer yn afng, y ciu thex yn afng ixn yn korng:
“Zef si lirn zernglaang ee tirixm, mxsi guarn afng cidee laang ee
zaitiau sor tix ee.”
Kitiofng u cidee langkheq tngr`khix ciu tuix yn
bor korng boflaang ee bor cyn gaau, ciu ciofng y sor korng ee ue
korng ho yn bor thviaf.
Cit’ee bor ixn y korng: “Cid hoe ue sviaflaang
bexhiaur korng leq? Guar ma exhiaur korng.”
Kehnii, y svy cidee kviar, bueq zoex muafgueh. Yn
ia chviaftoeq koeq zoerhix, langkheq laai ka yn kionghoe, ciu ho
yn chviar.
Zerng langkheq tag’ee toef oeloer korng: “Lir cyn
zaitiau, e svy ciah`niq kofzuy ee ve’ar.”
Yn bor ciu ixn yn korng: “Zef si lir zernglaang
ka guarn taurkhachiur ee, mxsi guarn afng cit-laang ee zaitiau.”
Zernglaang thvialiaur, ciu muaftoong chioex kaq
bueq toer`loeqkhix.
Langkheq tngr`khix liaw’au, y suaq khix ho yn afng phaq
kaq pvuarsir.
Te
44
:
Chvimii`ee
Giaqtefng
U cidee chvimii`ee, ti armsii zhutmngg ee sii,
muir pair lorng tiafmtefng teq kviaa.
U laang mng y: “Chinchviu lir chvimii ee laang,
giaqtefng u sviafmih loxeng leq?”
Y ciu ixn yn korng: “Lir sviu kikuaix ma si
tioeh`ee. Guar armsii teq kviaa ee sii, tiarm tefng khaksit booe
sviafmih loxeng. Mxkoeq guar na giah cit’ee tefng, hiah’ee bagkngf`ee ciaq be laai zenfg tioeh guar. Koeq befchiaf ma lorng
e siarm tuix pvy`ar khix. Sidzai si cyn hoefsex aq.”
Hit’ee laang thviaf liaur tuaxtua puexhok. Y ciu ciofng cit’ee
taixcix korng ho padee chvimii`ee thviaf. Tagkef lorng tong’ix
hit’ee sviuxhuad, y’au zhutmngg ee sizun to lorng giah tefng laq.
U cit-axm, ti loxtiofng u nng-ee chvimii`ee teq sioema.
Cidee korng: “Lir nar laai zefng tioeh guar? Lir
booe khvuax tioeh cid ky tefng maq?” Iaur cidee chvimii`ee ciu
korng: “Lir teq korng sviafmih? Si lir laai zefng tioeh guar ee,
guar u giah tefng, lir karm booe khvuax tioeh?”
Afnnef teq ma laai ma khix, suaq bueq ciu khychiur
sioephaq.
Twtur hit’ee sizun, u cidee laang tuix hiaf
kengkuex, uar khix ka yn puer khuy, ciaq ka yn nng-ee korng kisit
yn ee tenghuer ykefng sid`khix laq.
Yn nng-ee ciaq hoxsiong hoe mxtioeh, hunkhuy tuix
tafng-say khix.
Te
45
:
Hoer
Serngte
Ti cidee sofzai, u cidee svizoex cyn phvayphiaq ee laang. Bolun
sviafmih taixcix toe korcid mxkherng niu`laang. Y ee hauxsvy ia
si cyn phvayphiaq ee laang, taghang lorng chinchviu yn laupe ee
khuafnsid.
U
cit-jit, u cidee langkheq laai yn taw. Yn lauxpe laau y, bueq
chviar y ciah tiongtaux-png, ciu kioex yn hauxsvy khix chixar ber
zhaix kab hii-baq.
Cit’ee
hauxsvy liampvy khix ber kuyna hang ee zhaix kab hii kab baq. Y
kvua ti chiur`nih tngr`laai. Twtur y tngr laai kaux
svia’mngg-khaf, zhaurtwkharm kab cidee laang svatwthaau.
Hit’ee
laang ia si cidee putcir kuairphiaq ee laang, booe bueq siafmkhuy
ho laang kuex`khix.
Sofir
nng-laang ti hiaf tidtit khia`teq, khia u kuyna tiafmzefng kur.
Ti cit’ee
sizun, yn lauxpe ti zhux`nih teq tarn yn hauxsvy tngr`laai.
Y korng:
“Booe tekkhag, guarn hauxsvy khix ho laang phaq`sir laq. Na booe,
ciah`niq vuax laq iaur be tngr`laai. Guar tioeh laikhix khvuarmai
leq.”
Y ciu
zhud`khix. Ar khix kaux svia’mngg-khaf, boeliau khvuax tioeh yn
hauxsvy kab hit’ee laang khia ti hiaf teq svatuirsioxng.
Lauxpe
ciu mng hauxzvy korng: “Zef si afnzvuar ee leq?”
Hauxzvy ciaq ciofng hit’ee zengheeng siongsex korng ho yn lauxpe
thviaf.
Hit’ee
lauxpe thviaf liaur ciu korng: “Khaksit afnnef, nar exsair tioeh
niu`y leq. Hoer, lir sefng kvua zhaix kab hii-baq tngr`khix, guar
ciaq thex lir kab y ti ciaf khia.”
Te
46
:
Tua
Goxnglaang
Kofzar ti
cidee sofzai u cidee goxnglaang. Cit’ee laang ee lauxpe korng:
“Bin’afzaix si kuernii, lir theh cvi khix ber mixhurn kab baq,
ciur, thngg kab aq. In’ui bueq ka lir zoex svaf,
lir ia suax ber porliau tngr`laai.”
Cit’ee laang korng: “Hoer,” ciu kvua na’ar khix ke’ar,
ber hiah’ee mih liaw’au, tngr laai kaux pvuarlo. Hiaf, y kaux
cit-kefng zhux ee mngkhaur, khvuax tioeh cit-ciaq kaur. Hid ciaq,
zhuix khuikhuy, y ciu sviu: “cid ciaq kaur kvafnar si paktor teq
iaw.” Y ciofng ber`laai ee baq lofngzorng taxn ho y ciah.
Koeq kviaa kuir po’ar, thviaf tioeh na’ar lai ee aq teq
haur. Y sviu: “kvar si teq zhuirtaf,” ciu ka hid ciaq aq paxng
loeqkhix khezuir ter, bueq ho y ciah zuir. Ah’ar jip zuir, ciu
jur siuu jur hng`khix.
Y khvuax zef ciu tioeh kviaf, kynkirn theh zhud na’ar
lai ee mixhurn, ia`loeqkhix, bueq sviaa ah’ar tngr`laai. In’ui
ah’ar koeq siuu`khix, y toe theh zhud na’ar lai ee thngg, koeq
ia`khix. Ia si boehau.
Y cyhoer
koeq kviaa. Ti hiaf y khvuax tioeh u tek’ar zaang ho hofng zhuef
teq ioetang, ciu sviu, “tek’ar itteng teq kvuaa,”
ciu theh zhud porliau ka y paw`teq.
Koeq
kviaa kuir po, khvuax tioeh cit-tex tua cioeqthaau, tefngbin
pitpid, u phang, ciu sviu, “cioeqar itteng si zhuirtaf laq,”
ciu ciofng ber`laai ee ciur, toex ti cioeqphang. Afnnef y ciaq
tngr`laai.
Kaux zhu,
yn lauxpe mng y korng: “Lir khix ke’ar ber mih, u ber`laai booe?”
Cit’ee
laang ciu ciofng y ti lo`nih sor zoex ee taixcix lorng korng ho y
thviaf.
Yn lauxpe
ciu korng: “Bin’afzaix si kuernii, lir afnnef, ma cyn booe
huatto.”
Te
47
:
Sviu
Bueq Phexn Laang Suax Kati Ciaqkhuy
Zaixzar u cidee bagkngf`ee
kab cidee chvimii`ee, nng-laang lorng si ciwkuir.
U cit-jit, bagkngf`ee
sviux bueq kuair hit`ee chvimii`ee laai lym ciur, ciu korng: “Larn
kongkef ber ciur laai lym, hoer`booe?”
Chvimii`ee ciu mng y: “Muir laang tioeh khay jua ze cvii? Koeq,
larn bueq lym ee sii, tioeh laikhix guar ee pangkefng lym, hiaf
khaq axm.”
Bagkng`ee ixn y korng: “Hoer. Muir laang khay six-kag giin ciu
hoer. Larn ber svakuaxn ciur, ia ber cit-kuar thotau-jiin.”
Yn ciu suisii khix tiarm’ar kvua ciur laai, korng: “Tvaf laikhix
pangkefng-lai lym.”
Chvimii`ee korng, “Hoer. Kvua laikhix guar ee armpaang lym.”
Svakuaxn sioeciur, kvua khix pangkefng lai, nng-laang theh tua
vuar, pvipvii thiin laai lym.
Bagkngf`ee thauthau’ar
sviu: “Ciur afnnef lym`loeqkhix, si bueq afnzvuar ciaq e ho y lym
khaq cioer leq?” Ciu ciofng cit-kuaxn thauzhaxng ti pvy`ar.
Yn cit-kuaxn lym liaur ciu ka ciwkafn khngx ti pvy`ar, ar khuy
lexnggua cit-kuaxn, koeq kersiog lym.
Te ji kuaxn khuy`khylaai lym ee sii, chvimii`ee theh zhud te svaf
kuaxn, kab hid kuaxn khngx zoerhuer. Bagkngf`ee
ciu kynkirn ka hef ciab`laai, ciaxm teq thiin ti kati ee vuar`nih.
Yn nng-ee ciofng hid kuaxn te ji kuarn ee ciur ia si pvipvii thiin
ti nng-laang ee vuar`nih, korjeen bagkngf`ee
ee ciur u khaq tua vuar. Yn ciu kersiog lym.
Cit’ee sizun, bagkngf`ee
ciaq kafmkag ciur nar booe sviafmih zubi, y ciu mng chvimii`ee
korng: “Kikuaix, citkuaxn nar ciah`niq poeh. Guar lym`khylaai
kvafnar boebi boebi?”
Chvimii`ee korng, “Karm afnnef? Guar toe
booe kafmkag leq.”
Guanlaai, thaau cit-kuaxn lym liaur y`au, chvimii`ee toe theh hid
ky khafng ciwkafn khix ser, laixbin he zuir ciaq khngx e zai.
Bagkngf`ee, si in’ui
kati u ciofng te svaf kuaxn sefng theh`khylaai khngx ti pvy`ar,
ciaq liaqzurn chvimii`ee sor theh`laai ee ciu si cid kuaxn, sefng
thauthau’ar ciofng hid laixbin ee zuir thiin ti kati ee vuar`nih.
Te
48
:
Zhaan
Be Ber, Kvuaf Be Zoex
Ti cidee sofzai, u Tviw Safm kab Lir Sux, yn cyn aix sioecvy. U
cit-jit, yn giah tithaau khix suun zhanzuir. Tviw Safm khia tiaxm
ti kati ee zhanhvua, khvuax kuerkhix kehpiaq khw ee zhaan, ciu
thox cide tuaxkhuix, korng: “Aix`ioeq, ciah`niq hoer ee zhaan !
Zef loeh ti padlaang ee chiur, sidzai cyn boezhair. Guar na
uxcvii, toe ka y ber`laai.”
Lir Sux ixn y korng: “Uxviar`booe? Guar ma tidtit teq sviu aix ka
y ber`laai. Nar thafng ho lir ber`khix leq?”
Tviw Safm ciu korng: “Guar kenchii bueq ber, m ho lir ber`khix.”
Nng-laang sioeme suax sioezefng, kaux buefchiur, Lir Sux tuix Tviw
Safm korng: “Chinchviu ciah`niq tua ee su, larn ti ciaf kerkaux ma
booe suviaa. Larn putjuu laikhix kvix kvuaf.”
Lir Sux giur Tviw Safm ee chiur, khix kaux ge’mngg, khvuax jip
laixter, twtur khvuax tioeh u cidee zheng tngsvaf ee laang bueq
zhutlaai. Yn nng-laang liaqzoex si kvua’uaan, ciu suisii
kui`loeqkhix.
Tviw Safm ka hit’ee laang korng: “Chviar lir thviaf guar koersox.
Guar u bueq ber cit-khw zhaan, khioksi cit’ee Lir Sux suxau ciaxm
khix bueq ber. Guarn uankef si afnnef khy’yn ee.”
Lir Sux ia korng: “Guar sviu bueq ber, ykefng sviu cviaa kur laq.
Guar nar e niu y leq.”
Hit’ee zheng tngsvaf ee laang thviaf yn liofnghofng ee ue, ciu
khuizhuix mng korng: “Lirn nng-laang sor ber ee zhaan ti toefui?”
Nng-laang ciaq korng: “Tua loefiaa, zhaan toe si iaur be ber,
guarn ciaq teq sioecvy, na si ber liaur, tekkhag tioeh sioephaq
laq.”
Zheng tngsvaf`ee
chioerchioex korng: “Lirn, zhaan toe iaur be ber, ar guar, kvuaf
toe iaur be zoex, tafnghau guar zoerkvuaf leq, ciaq laai
ka lirn zoex kongchyn ma be ban.”
Y pvua chiw’ngr ciu zoex y jib`khix. Yn nng-laang
mng laang ciaq zay yn ka y kui ee hit’ee si kvuagee ee sukix, ciu
cviaa uarnzheq, cyhoer phvi’ar bongbofng leq kati tngr`khix.
Te
49
:
Tekkhag Si
Siaur`ee
Kofzar tuy zngf`nih
u laang laai hwsviaa chviax cidee huesviu, twtur hid jit thvy teq
loeqho, lo cyn phvair kviaa, sofir ciu chviax cit-terng kioe laai ho
y ze`khix. Huesviu khuarn hoer toe khix ze kioe.
Yn khix kaux sviagua
ee lo`nih, mxzay afnzvuar kioe ter suaq lag`khix. Aix ioeq, cyn
booe
sviafsix,
huesviu ciu puah`toer, ar y ee kasef lorng khix bag tioeh
logkomuee laq.
Kngf-kioe ee saihu
sviu`tioeh cviaa phvaysex, ciu khix khioeq kuir tiau’ar soeq laai,
eng hef laai pak hoer kioe ter ciaq kioex huesviu ze`khylix.
Huesviu simlai
lurn`neq, mxkoeq ho loeh cyn tua, y ee kasef kab svaf lorng
lasaam`khix, y nar bueq zhexng tioeh hef ti ho`nih kviaa, sidzai
cviaa phvair khvuax, sofir cyhoer sviu bueq koeq ze`khylix kioe
terng.
Y tuix kngkioe`ee
korng: “Uer, kngkioe saihu aq, tvaf mxzay kioe ter e koeq
lag`khix`be.”
Kngkioe`ee ciu korng: “Be laq, be laq, bern kviaf laq.”
Huesviu ze`khylix ee sii, kioe ter teq vivy-vuaiqvuaih kioex. Y
putcir kviaf, ciaq korng: “Afnnef putcir booe thoertoxng.
Khaq loflat leq, ka hef koeq cit-pair pak hof hoefsex leq.”
Kngkioe saihu sviu
laai ma uxlir, ciu khix khioeq khaq tngg ee soeh’ar laai, tuy kioe
terng kaux kioe ter thafntit-thafnhvuaai pagzoex sibji. Afnnef
toe mxkviaf laq.
Yn kviaa kaux cidee
zngsia. Cit’ee zngf u zuxho, twtur khvuax tioeh u cyn ze laang
teq zuxcip, cviaa lauxjet.
Kitiofng u cidee
laang khvuax tioeh hit’ee kioe, ciu tuix zernglaang korng: "Aix
ioeq, lirn tagkef khvuax hid terng kioe ox. Kvafsi hit’ee khix
hwsviaa ee laang sir`khix, tvaf bueq ciofng sinsy kngf tngfkhix yn
zhux laq. Laang ee taixcix sidzai cviaa phvair uxliau aq.”
Ti kioe lai ee
huesviu thviaf tioeh cit’ee ue, ciu sviu korng: “Uer, uer, yn nar
liaqzurn guar si sylaang leq? Khoefhun aq, khoefhun aq!” Ciu
tiautii ti kioe lai kharmsaux`cide.
Hit’ee laang
thviatioeh kharmsaux, kviaf`cide,
to ka pvi’ar laang korng: “Guar liaqzurn si sylaang leq, guanlaai
si huaxnlaang ee khuafnsid. Tagkef mxthafng uar`khix ox.”
Huesviu nar thviaf
nar sviuxkhix. Y toxng be tiaau laq, ciu ti kioe lai tua thiaux,
koeq tua sviaf huaq korng: “Guar mxsi huaxnlaang laq, lirn
mxthafng laxmsur korng!”
Hit’ee laang thviaf
tioeh, ciu ka tagkef korng: “Mxsi huaxnlaang laq, hef tekkhag si
siaur`ee laq.”
Te
50
:
Iaukuir Sensvy
U cidee Karoeh-sefn ti zngf`nih
teq kax zheq.
Hagsefng
yn taw, na u zoex sviafmih sinbeeng-svy laq, kongmar-ki laq, lorng
tioeh chviar sensvy khix ciah sioeciur, sensvy putcir aix ho laang
chviar.
Kitiofng
u cidee sarnchiaq ee hagsefng, lorng mxbad chviar y. Hit’ee
sensvy mng y korng: “Lirn zhux lorng mxbad zoex ki, si`booe?” Y
afnnef mng cviaa ze pair.
Hit’ee hagsefng tngr khix ka yn lauxbur korng: “Guarn sensvy,
tauqtauh mng korng: “Larn taw si-mxsi mxbad zoex ki?” Yn lauxbur
ciu zaiviar sensvy teq sviu bueq ho yn chviar, khoefsioeq zhurlai
khaksit boecvii thafng chviar`y.
Kengkuex six-go-jit, yn lauxbur ka yn kviar korng: “Kin’afjit amar
zoex ki, lir khix chviar sensvy khaq zar laai larn taw zexze leq.”
Kaux jit bueq taux, yn kviar cioef sensvy zoerhuer laai. Yn ti
thviaf`nih ze teq
thefnghau.
Yn lauxbur sefng ber nng-tex pviar, he ti hit’ee thang’ar pvy,
kefix tiaxm ti thviaf au eng khangtviafar zur kaq chichy-zhafzhar
kaux svaf-six-tiarm, iaur be thafng phaang zhutlaai ho yn ciah.
Sensvy tafnghau kaux ciah`niq vuax, paktor ykefng iaw kaq toxng be
tiaau, khvuax tioeh thang’ar pvy u nng-tex pviar, ciu kynkirn theh
khylaai ciah.
Hit’ee lauxbur ti thviaf au thaukhvuax, tarn kaux sensvy ciofng
hid nng-tex pviar ciah liaur laq, ciaq zhutlaai ka y kvialer,
korng: “Ho sensvy tafnghau ciah`niq kur, cyn phvysex laq.”
Citsii, y kviaa khix thang’ar pvy, khvuax hid nng-tex pviar booe
khix laq, ciu ker sviuxkhix, kioex yn kviar laai mng, korng: “Lir
cit’ee iawsiu’ar, hid nng-tex bueq thau niawzhir ee pviar, laixbin
u he tok, si lir thauciah`khix ee, hvox? Koeq
lak-tiafmzefng kur, lir ciu e huatzog laai sir`khix. Kynkirn
lawsit korng`laai!”
Sensvy thviaf liaur ciu tioeqkviaf, huisioong ee
huanloer, ciaq korng zhud sidzai: “Hit’ee pviar si guar paktor iaw
ciaq ciah`loeqkhix ee. Tvaf bueq zvuafviu ciaq hoer? ”
Lauxbur korng: “Aix ioeq, tvaf tioeh kynkirn ka y
thox`zhutlaai, na booe e sir, ox.”
Ciu zaur jibkhix pangkefng, phaang cit-pvuaa zuir
zhutlaai. Kioex sensvy lym cit-zhuix thox cit-zhuix. Thox kaq
kuy sengkhw lorng booe lat`khix.
Afnnef, sensvy ciu tiaxmtiam tngr`khix laq.
Hit’ee sarnchiaq ee laang ciu mxbern chviar sensvy ciaqpng laq.
|
